ประวัติคุณทองแดง

            คุณทองแดงเกิดที่ซอยศูนย์แพทย์พัฒนาเมื่อวันที่ 7 พ.ย. 41 แม่ของทองแดงชื่อ แดง คุณทองแดงมีพี่น้องอยู่ 6 ตัว คือ คาลัว หนุน ทองเหลือง (ตัวผู้ตัวเดียว) ละมุน โกโร และโกสน คนงานในหมู่บ้านที่กำลังก่อสร้าง ได้นำกล่องกระดาษใบใหญ่มาทำเป็นบ้านให้ชาวบ้านช่วยเลี้ยงดู เอากระดาษหนังสือพิมพ์ และผ้าเช็ดตัวมาปูให้ รวมทั้งป้อนนมให้ลูกสุนัข เพราะ “แดง” ไม่มีนมให้ลูกกิน

ลักษณะของคุณทองแดง

            คุณทองแดงมีลักษณะแตกต่างจากพี่น้อง คือ มีสายสร้อยรอบคอครึ่งเส้น ถุงเท้าขาวทั้ง 4 ขา หางม้วน ที่สำคัญคือ จมูกแด่นและหางดอกสีขาวจากลักษณะของคุณทองแดง คือมีหางที่ ม้วนหนึ่งรอบครึ่ง ประกอบกับหางมีดอกสีขาว และ มีรูปร่างสูงเพรียว และ สง่างามคล้ายกับสุนัขพันธุ์ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงระลึกว่า เคยทอดพระเนตรเห็นในหนังสือเกี่ยวกับสุนัขพันธุ์ต่าง ๆ เมื่อทรงค้นในหนังสือเล่มนั้น ก็ปรากฎว่า ทองแดงมีลักษณะบางประการคล้ายคลึงกับสุนัขพันธุ์ “บาเซนจิ” ทำให้สนพระทัยยิ่งขึ้น

ความกตัญญูรู้คุณของทองแดง

            ทองแดงเป็นสุนัขกตัญญูรู้คุณ ดังที่กล่าวแล้ว เมื่อมาใหม่ ๆ ทองแดงอายุเพียง 5 อาทิตย์ จึงต้องอาศัยนม “แม่มะลิ” เป็น “หมาเทศ” ทองแดงไม่เคยลืมคุณ “แม่มะลิ” ตอนแรกทองแดงไม่เคยอยู่ห่าง ”แม่มะลิ” คอยติดตามแม่นมตลอดเวลาแม้เลิกกินนมแล้ว แม้ลูกสุนัขตัวอื่นจะออกไปวิ่งเล่น ทองแดงมักจะคลอเคลียแม่มะลิ เลียหน้าเลียตาประจบประแจง บางทีแม่มะลิสอนให้ทองแดงไปคาบกิ่งไม้ (เมื่ออายุ 3 เดือน) ต่อมาเมื่อแยกกันอยู่ เมื่อมาพบกันทองแดงก็ยังเคารพ “แม่มะลิ” ผิดกับคนอื่นที่เมื่อกลายมาเป็นคนสำคัญแล้วมักจะลืมตัว และดูหมิ่นผู้มีพระคุณ ที่เป็นคนต่ำต้อย

คุณทองแดงสอนลูก

            ทองแดง นอกจากกตัญญูต่อผู้มีพระคุณแล้ว ยังสอนลูกให้เป็นระเบียบอีกด้วย มีอยู่ครั้งหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จทอดพระเนตรการฝึกสุนัขที่ชุดของทองแดง 9 ตัว คือ ทองชมพูนุช ทองเอก ทองม้วน ทองทัต ทองพลุ ทองหยิบ ทองหยอด ทองอัฐ และทองนพคุณ ทองแดงไม่ได้ร่วมฝึกด้ว ย เพราะทำหน้าที่ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีอยู่ตอนหนึ่งที่ครูฝึกจูงสายจูงให้สุนัขคอยอยู่ตรงกลางเป็นวงกลม แล้วสั่งให้วิ่งเข้าหาครูฝึก แต่ปรากฎว่าทุกตัวกลับแตกแถววิ่งเข้ามาเฝ้า ฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกันหมด ทองแดงจึงออกโรงทำหน้าที่จัดระเบียบ โดยเข้าขู่และงับลูกให้กลับเข้าที่จนกระทั่งครูฝึกมาถึงเอาตัวไป จึงเรียบร้อยได้

แหล่งที่มา : หนังสือคุณทองแดง

ที่มาของหนังสือการ์ตูน "คุณทองแดง"

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว..กับคุณๆ 4 ขา

ตอนที่ 1 เช้าวันใหม่ที่สดใส ของ “คุณมะลิ”             แต่เดิมนั้น ภายในพระตำหนักสวนจิตรลดาฯ เคยมี “คุณๆ” เพียงแค่ 4 คือ “คุณสุดหล่อ” “คุณหมามุ่ย” สุนัขพันธุ์ดัลเมเชี่ยน กับ “คุณซูซี่” และคุณ “คุ้กกี้” ซึ่งเป็นสุนัขพันธ์ค้อกเกอร์ สแปเชียล             วันหนึ่ง .. หมาขี้เรื้อนขนยาวสีขาวจากข้างถนน ซึ่งเคยเรียกกันว่า “อีมะลิ” ก็มุดหลุดรอดเข้ามาภายในบริเวณกรงของ “คุณๆ” ในช่วงระยะที่กำลังเป็นสัด พร้อมที่จะผสมพันธุ์ “คุณสุดหล่อ” กับคุณ “หมามุ่ย” ก็เลยขึ้นไปผสม กระทั่งเจ้าหน้าที่ภายในวังมาเห็น“อีมะลิ”เข้าจึงจับไปส่งให้กทม             เมื่อความทราบถึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็ทรงมีรับสั่งให้เจ้าหน้าที่ไปรับเมียของ “คุณสุดหล่อ” กับ “คุณหมามุ่ย” กลับมาเลี้ยงดู มะลิก็เลยได้รับการเลื่อนฐานะ จากที่เคยเรียกกันว่า“อีมะลิ”หมาจรจัดข้างถนนกลายเป็น“คุณมะลิ”

            ในช่วงระยะที่นำ “คุณมะลิ” กลับมาเลี้ยงดูฟูมฟักเพื่อให้หายจากการเป็นขี้เรื้อน โดยฝากไว้ที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ “คุณมะลิ” ก็เริ่มเปล่งปลั่งขึ้น ขี้เรื้อนหายไป และปรากฎว่า “คุณมะลิ” ตั้งท้อง และได้คลอดลูกออกมาทั้งหมด 9 ตัว ซึ่งเป็นลูกของ “คุณสุดหล่อ” กับคุณ “หมามุ่ย” (เนื่องจาก “คุณสุดหล่อ” กับคุณ “หมามุ่ย” เป็นสุนัขพันธุ์ดัลเมเซี่ยนทั้งคู่ และยังผลัดกันผสม ก็เลยดูไม่ออกว่าเป็นลูกใคร) คุณหมอนพกฤษณ์ จันทิก นายสัตวแพทย์ประจำโรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งเป็นนายสัตวแพทย์ซึ่งร่วมดูแลสุนัขของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กับทีมนายสัตวแพทย์ประจำโรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เล่าว่า

            หลังจาก “คุณมะลิ” คลอดลูกได้ครบ 1 อาทิตย์ โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ก็ส่ง “คุณมะลิ” และลูกๆ กลับเข้าวัง ซึ่งครอบครัวของ “คุณมะลิ” ก็ได้สร้างความเกษมสำราญให้กับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเป็นอย่างมาก

            นายสัตวแพทย์นพกฤษณ์เล่าว่า…
            “พอมีลูกสุนัข 9 ตัวเข้ามาอยู่ในวัง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็คงจะทรงมีพระเกษมสำราญขึ้นมาก เสด็จพระราชดำเนินมาทรงถ่ายรูปลูกสุนัขทั้ง 9 ด้วยพระองค์เองทุกวัน ตอนช่วงที่ลูกหมาคลอด พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จะทรงละเอียดมาก มีรับสั่งให้จดวันที่และเวลา เป็นนาทีนะครับ รวมทั้งชั่งน้ำหนักแรกคลอด ถวายรายงานให้พระองค์ท่านทราบ หลังจากนั้นก็ยังต้องชั่งน้ำหนักถวายรายงานพระองค์ท่านทุกวัน”

            แม้กระทั่งภายหลัง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานลูกๆของ “คุณมะลิ” ให้กับข้าราชบริพาร ที่ทรงเลือกสรรว่ารักสุนัขจริงๆไปแล้ว ก็ยังมีรับสั่งด้วยความเป็นห่วงให้ถ่ายรูปลูกหมามาส่ง และให้ชั่งน้ำหนักลูกหมามาถวายรายงานให้พระองค์ท่านทราบอย่างน้อยเดือนละครั้ง

            ในบางครั้ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงใช้เรื่องของ “คุณมะลิ” มาเป็นคติสอนคนหลายๆคน

            จากที่เคยเป็นลูกหมาจรจัด พี่น้องถูกรถทับตายไปวันละตัวสองตัว “คุณทองแดง” ก็เข้ามาอยู่ในวังส่วน “นังแดง” แม่ของ “คุณทองแดง” ต่อมาก็มีผู้รับไปเลี้ยงดูฟูมฟัก เมื่อเข้ามาอยู่ในวัง “คุณทองแดง” ก็เป็นที่โปรดปรานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องจากเป็นสุนัขที่ชาญฉลาดมาก

            นายแพทย์นพกฤษณ์เล่าต่อว่า “ความฉลาดของ “คุณทองแดง” ก็เช่น
            เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเรียกให้คุณทองแดงขึ้นเฝ้า เพื่อที่จะทรงชั่งน้ำหนัก แค่เพียงรับสั่งว่าทองแดงไปชั่งน้ำหนัก “คุณทองแดง” ก็จะทรงเดินขึ้นตาชั่ง หากตัวของ “คุณทองแดง” บังอยู่ “คุณทองแดง” ก็จะเบี่ยงตัวให้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงก้มลงทอดพระเนตรสเกลได้สะดวก

หรืออย่าง เวลาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จแปรพระราชฐานไปประทับที่พระตำหนักเปี่ยมสุข พระราชวังไกลกังวล และนำคุณๆไปด้วย เมื่อเสด็จพระราชดำเนินลงมาเพื่อทรงออกกำลัง ตรงถนนบริเวณชายหาดซึ่งมีต้นมะพร้าวอยู่ เพียงรับสั่งว่าอ้อมต้นมะพร้าว คุณทองแดงก็จะวิ่งอ้อมต้นมะพร้าวทันที โดยไม่ต้องมีการสอน ในขณะที่คุณอื่นๆ จะวิ่งเล่นสนุกสนานตามประสา และเมื่อวิ่งอ้อมต้นมะพร้าวไปสักครึ่งต้น คุณทองแดงก็จะหยุดหันมามองพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เหมือนจะถามว่าถูกไหมเพคะ ทำนองนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็ทรงพยักพระพักตร์ หลังจากนั้นคุณทองแดงก็จะเดินหรือวิ่งต่อ

            ” แล้วคุณทองแดงเป็นสุนัขที่ไม่เข้ามาเคลียคลอพระองค์ท่าน เวลาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนิน คุณทองแดงจะนำเสด็จอยู่หน้าพระองค์ท่าน … เวลาพระองค์ท่านประทับนั่ง คุณทองแดงก็จะนั่งหมอบอยู่ด้านหน้า ใช้สองขาหน้าเกยกันเหมือนคนกำลังหมอบคลาน เป็นท่านี้ตลอด แล้วหันหน้าออกไปด้านนอก คอยระแวดระวังด้านนอกอย่างเดียว”

“คุณทองแดง” จึงได้รับการตั้งฉายาว่าเป็น “สุนัขประจำรัชกาล”